Αλέξης Τότσικας – “Ελληνική Λαϊκή Κληρονομιά”, Εκδόσεις Αρμός.
Ο γνωστός καλός Φιλόλογος, συγγραφέας και ιδρυτής του πρότυπου Σχολείου «ΑΥΤΕΝΕΡΓΩ» Αλέξης Τότσικας, πάλι μας αιφνιδιάζει με ένα καινούριο του βιβλίο. Ο Αλέξης, πρέπει να έχει εφεύρει κι άλλες ώρες πέραν του 24ώρου. Αλλιώς δεν εξηγείται ο χρόνος που αφιερώνει στην έρευνα, την καταγραφή και την συγγραφή τόσο σημαντικών βιβλίων.
Η “Ελληνική Λαϊκή Κληρονομιά” φιλοδοξεί να καλύψει ένα κενό, που αφορά την υλική πλευρά της ελληνικής παραδοσιακής κοινωνίας, την προβιομηχανική δηλαδή κοινωνία, που διατηρήθηκε στον ελληνικό χώρο ως τη δεκαετία του I960 περίπου. Καταγράφει και κατατάσσει με αλφαβητική σειρά τα εργαλεία και τις κατασκευές του υλικού παραδοσιακού βίου σε 6 ενότητες: κτίσματα, νοικοκυριό, γεωργία, κτηνοτροφία, κεραμικά και παραδοσιακά μουσικά όργανα.
Δίνει για το καθένα την ονομασία – χωρίς να επιμένει σε κουραστικούς ιδιωματισμούς – την κατασκευή, τη χρήση και την αξία του. Αναπαριστά τέλος την εικόνα κάθε λήμματος με αυθεντικές ή μεταγενέστερες φωτογραφίες και σχέδια, για να θυμηθούν οι παλαιότεροι και να γνωρίσουν οι νεότεροι έναν πολιτισμό που χάθηκε και κινδυνεύει να ξεχαστεί.
Ποιο σημερινό ελληνόπουλο κάτω των 30 γνωρίζει το αγκωνάρι και την αστράχα του σπιτιού ή το σοφρά, το σαγάνι, την τάβλα, το τσανάκι και τη μασιά; Ποιο νέο κορίτσι ξέρει τι ήταν το μπαούλο με το γιούκο της γιαγιάς και πώς ήταν ντυμένη με τη μπελαρίνα, το γιουρντί και το τσεμπέρι της; Ποιο παιδί γνωρίζει τι χρησίμευε το καντάρι, το τραβηχτό, ο ντορβάς και η σβάρνα, τι ήταν το τουλούμι, το τεζάχι, το τροκάνι, το ταγάρι, το κακάβι, η καρδάρα, το καλαπόδι, πώς ήταν το χερόβολο και το ντουγένι, τι έκαναν στο αλώνι, τι μετέφεραν με τη νάκα; Πόσες απ’ αυτές τις λέξεις θεωρούν ελληνικές και ποιες νομίζουν ξένες;
Η λαϊκή παράδοση και ο γνήσιος λαϊκός πολιτισμός αποτελεί τη μεγάλη δεξαμενή της ποιότητας. Εκεί βρίσκουμε κάθε φορά τα στοιχεία που μας συνδέουν με το φυσικό μας χώρο, τις πραγματικές μας ανάγκες, την ιστορική μας μοίρα. Είναι η πολύτιμη περιουσία που κληρονομήσαμε από τους παππούδες μας και πρέπει να κληροδοτήσουμε στα παιδιά μας. Όσο πιο αληθινά, φυσικά και γνήσια μπορούμε. Για να ανακαλύψουν κι εκείνα με τη σειρά τους την ποιότητα σ’ έναν κόσμο αλλοτριωμένο πολιτισμικά, που αναζητάει ένα νέο στίγμα.. Γιατί μόνο το παρελθόν μπορεί να μας δείξει το μέλλον!
Το βιβλίο έχει 310 σελίδες και πλούσιο φωτογραφικό υλικό. Είναι σχήματος ( 21 Χ 29), και βρίσκεται σε όλα τα ενημερωμένα βιβλιοπωλεία.